Kampvuurstemmen: Lena Stoffel

Woorden: Daniel Neilson
Fotografie: John Summerton
Geproduceerd in samenwerking met VOITED

Een leven in het moment

Skiester, surfer, klimmer, fotograaf en filmmaker Lena Stoffel heeft decennialang beweging nagestreefd. Het moederschap heeft dat tempo hervormd, met een langzamer ritme, een gerichte aanwezigheid en subtiele verschuivingen in hoe ze sport, verhalen vertellen en de buitenlucht ervaart.

Skiën dwingt je om in het moment te zijn. De obstakels recht voor je. De beslissingen zijn instinctief. Op zoek naar de flow, op jacht naar de perfecte lijn. Op de oceaan wordt surfen een obsessie met het water. De volgende golf, de positie en dan, opnieuw, de flow, de voldoening, het risico. Maar beide hebben een inherent gevaar, en dat is deels wat ze spannend maakt. Skiën en surfen zijn allebei een compromis tussen snelheid en risico. Je positie op die grafiek verandert met je vaardigheidsniveau, met je fitheid, met je mindset en met je levensfase. Misschien is de grootste verschuiving voor veel mensen het krijgen van kinderen. Afgezien van het dagelijkse Black hole in je tijd dat deze kleine, mooie mensen creëren, veranderen ze ook je focus en je perceptie van risico. Dat wil niet zeggen dat het niet terugkeert, maar de fase van het ouderschap verlegt de focus van je leven, vooral als je leven eerder werd doorgebracht als professioneel skiër.

We ontmoetten Lena Stoffel en haar eenjarige zoon Toni vlak bij haar huis in Patsch in het Oostenrijkse Tirol. We gingen naar een klein dorpje genaamd Navis, gebouwd rond de Navisbach, een kleine rivier met opmerkelijk helder water. Het is een van Lena's favoriete plekken. De eerste sneeuw was in de bergen gevallen, en sommige bomen begonnen geel te kleuren. We waren hier om met Lena te spreken, een vriendin van VOITED, als onderdeel van onze Campfire Voices-serie. Sterker nog, ze is zo'n goede vriendin dat ze zelfs een mutsontwerp voor hen naaide, dat nu in productie is in de gedaante van Hat In The Clouds. We wilden weten hoe haar overgang naar het moederschap haar relatie met de bergen en de oceanen heeft veranderd. En bovendien is ze gewoon een van de liefste en meest inspirerende mensen met wie we ooit tijd konden doorbrengen.

Terwijl Toni, die nu loopt, rondstruint in zijn kleine pomponmuts, legt Lena uit dat haar tijd buitenshuis hetzelfde blijft, maar dat de focus is verschoven.

‘We reizen veel minder. Veel minder skiën, minder wandelen, maar als we eropuit gaan, proberen we Toni altijd mee te nemen.’

‘In de afgelopen jaren zijn we begonnen met rotsklimmen en ook boulderen. We vinden het heel fijn om de dag met vrienden bij de rots door te brengen, en het is zo relaxed. Zelfs nu met Toni is boulderen zo'n fijne activiteit. Hij is buiten, wij zijn buiten en kunnen een beetje actief zijn.’

‘Het is anders, maar we houden er nog steeds op een andere manier van, nu hij bij ons is. Plus, ik ben al 41, dus ik heb dat leven al lang voor mezelf en ook met mijn man gehad. Het is de juiste tijd om te vertragen. En ook voor mijn lichaam, even wat rustiger aan doen.’

En voor Lena was het zeker druk. Sport is altijd aanwezig geweest in het leven van Lena Stoffel. Sinds haar tweede levensjaar skiet ze, niet verrassend gezien haar ouders skileraren waren.

‘We hebben al op zeer jonge leeftijd leren skiën, en we reisden naar de grote bergen,’ zei ze. Dus het was misschien onvermijdelijk dat ze professioneel werd. Ze begon met alpineskiën in het junioren-natieteam, ging daarna over op freestyleskiën en freeriden op internationaal niveau na haar verhuizing naar Innsbruck op 20-jarige leeftijd om te studeren. Daarnaast behaalde ze het diploma van staat-gekeurde skileraar, waardoor ze niet alleen haar technische vaardigheden verdiepte maar ook haar begrip van de bergomgeving.

Na het afronden van haar studie verhuisde ze naar Portugal en ontdekte ze wat haar tweede passie zou worden: surfen. Andere ritmes, andere krachten, maar dezelfde aantrekkingskracht. ‘Ik hou het meest van longboarden, omdat ik vind dat de sfeer in het water vaak veel relaxter is. Ik pak meer golven en het is gewoon heel leuk.’ De tijd die ze besteedde aan het najagen van sneeuw opende uiteindelijk de deur naar de oceaangolven en verbreedde haar relatie met beweging en plek. In deze periode begon ze ook haar reizen en haar relatie met de bergen en de oceaan vast te leggen, eerst via fotografie en later via film. Ze had tenslotte veel tijd aan de andere kant van de Lens doorgebracht. En dat geeft haar, zo niet een uniek perspectief, dan in elk geval een aangeboren begrip van het vastleggen van de bewegingen en momenten van de atleet, of dat nu op sneeuw, rots of water is.

De draad die dit alles samenbrengt is verhalen vertellen – en naast atleet zijn, is dat waarschijnlijk de beste manier om Lena’s rol te omschrijven: een verhalenverteller. ‘Voor mij is verhalen vertellen echt belangrijk. Het zit in alles. ‘Wanneer ik een verhaal vertel over mijn reizen, probeer ik een authentiek verhaal te vertellen over de plek en de mensen daar, waar de plek om draait, en ook door lokale gidsen te gebruiken.’

Een goed voorbeeld zijn twee korte films die voortkwamen uit geleefde ervaring in plaats van productieschema's. Simplicity en Circle of the Sun weerspiegelen deze aanpak, ze volgen parallelle levens tussen berg en zee, geleid door instinct en emotie in plaats van verhaallijnstructuur.

Over Circle of the Sun vertelde ze aan Sidetracked: ‘Het verhalen vertellen was voor mij een heel prettig proces omdat het gewoon vertelde wat ik voelde tijdens de reis. Ik nam er de tijd voor; het kwam vanzelf, en toen kwam de muziek er ook bij. Uiteindelijk werkte het perfect.’

Het is een eerlijke aanpak, het is reflectief, en dus is het wellicht vanzelfsprekend dat ze bij het fotograferen van stills vaak kiest voor een analoge camera. ‘Het is gewoon langzamer, en ik ben veel meer aanwezig op de plek waar ik ben als ik analoog schiet. Het is een langzamer proces, natuurlijk, omdat ik mijn shot wijzer kies dan wanneer ik de sluiter indruk. Ik richt me meer op het moment.’

‘Bij het skiën, bijvoorbeeld, heb ik maar één kans, dus ik moet weten wanneer de bocht op het juiste moment is, en dan druk ik op de sluiterknop. Dat is echt moeilijk wanneer je actiefoto's vastlegt.’
Maar als professionele skiester en merkambassadeur voor Patagonia en VOITED, kent ze het juiste moment van de andere kant.

‘Ik poseerde jarenlang voor de camera als skiester. Ik weet precies waar de fotograaf wil dat ik ben en waar de bocht moet zitten.’

Lena neemt de tijd om Toni te voeden en wikkelt zich in een VOITED-deken tegen de kou. ‘Ik ben dol op het product,’ vertelde ze ons. ‘We gaan best vaak kamperen en zijn veel buiten; de dekens zijn zo nuttig en ook mooi.’

Ze vond de stoffen zo mooi dat ze, als enthousiaste naaister, een muts ontwierp die nu in productie is. Ze liet zich inspireren door koudwaterzwemmers

en door een patroon in een naaitijdschrift voor een trappermuts. 'Ik dacht dat het echt geweldig zou zijn om de restjes te gebruiken en een klein product te maken met kleine lapjes stof, dus naaide ik een paar proefmodellen met dit patroon en stuurde die naar VOITED.' Wat begon als een persoonlijk project is inmiddels in productie gegaan: de Hat In The Clouds.

En de vraag is altijd: wat volgt? Maar Lena is ontspannen. Ze wil zeker meer skiën en hoopt dat de winter beter zal zijn dan die van vorig jaar, maar de horizon is bewust open.

Lijnen zullen geskied worden, rotsen beklommen, verhalen blijven zich vormen – vrijwel zeker met de toevoeging van een kleine jongen – maar zonder urgentie of vaste richting. ‘Ik vind het moeilijk om vooruit te plannen, maar om eerlijk te zijn, leef ik op dit moment zo in het moment.’

Net als het skiën van een steile lijn, het vinden van de volgende crimp, het pakken van de volgende golf.